-
Để
cải thiện môi trường đầu tư, các nước phát triển chỉ phải tập
trung vào hai quá trình chính là phân cấp (decentralisation) và
giải quy chế (deregulation), nhưng Việt Nam thì phải làm nhiều
hơn thế. Những việc quan trọng nhất là xây dựng nền tảng pháp
luật cơ bản cho nền kinh tế thị trường đồng thời thiết lập hệ
thống chính sách phát triển kinh tế phù hợp với quá trình hội
nhập vào nền kinh tế thế giới và tăng cường khả năng cạnh tranh
của khu vực doanh nghiệp.
Để rút ngắn quá trình này, chúng ta cần chấp nhận chuẩn mực
chung, luật chơi chung được các nước thừa nhận. Đây là việc làm
cần thiết để các nhà đầu tư tin rằng luật pháp của Việt Nam tuy
có thay đổi, nhưng luôn nhất quán và ngày càng thông thoáng. Một
việc quan trọng nữa là đảm bảo cho doanh nghiệp thuộc mọi thành
phần kinh tế hoạt động trên cùng một mặt bằng pháp lý và chính
sách.
Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt
Nam
-
Việc các Bộ tham gia
soạn luật, theo tôi là cần thiết, nhưng các Bộ không nên tham
gia soạn thảo toàn bộ văn bản mà nên chỉ dừng lại ở mức nghiên
cứu, phân tích chính sách và đưa ra đề xuất. Việc soạn thảo luật
cần được giao cho một cơ quan độc lập, ví dụ như Cục soạn thảo
văn bản để Cục này cùng phối hợp với một số chuyên gia của Bộ có
liên quan. Quốc hội cần có chức năng và khả năng thẩm định các
dự án luật dựa trên cơ sở cân đối lợi ích của toàn xã hội chứ
không phải của ngành cụ thể nào.
Ông Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm, Văn phòng Quốc hội.
-
Hệ thống luật và chính sách của Việt Nam còn nhiều mâu thuẫn và
chưa ổn định một phần là do chưa có cơ quan chuyên trách xây
dựng luật. Việc sửa đổi Luật Thương mại gần đây là một ví dụ.
Trong quá trình sửa luật này, các Bộ liên quan tham gia vào dự
thảo khó tìm được tiếng nói chung do lợi ích mỗi Bộ khác nhau.
Tăng cường năng lực và phát huy vai trò lập pháp của Quốc hội sẽ
giúp giảm bớt tình trạng các cơ quan hành pháp xây dựng luật.
Quá trình làm luật cũng cần được cải thiện theo hai hướng là lấy
ý kiến tham gia đóng góp của doanh nghiệp và tham khảo chuẩn của
các tổ chức quốc tế cũng như kinh nghiệm của các nước khác.
Khi soạn thảo luật mới, nên áp dụng nguyên tắc những gì không bị
luật pháp cấm thì được làm, không phải xin phép nữa. Về mặt này
Luật Doanh nghiệp là một điển hình tốt cần nhân rộng. Luật này
đã bãi bỏ hơn 150 giấy phép các loại, góp phần giảm gánh nặng
chi phí, kể cả chi phí ngoài quy định cho doanh nghiệp.
Soạn thảo được luật tốt đã khó, thực hiện được luật cho tốt còn
khó hơn. Việc thực hiện Luật Doanh nghiệp không dễ dàng vì nó
ảnh hưởng quyền lợi của một số cán bộ. Vì vậy có tình trang giấy
phép mới dưới hình thức khác thay thế cho giấy phép vừa xoá xong.
Để tạo môi trường pháp luật thông thoáng, các cơ quan nhà nước
cần thường xuyên hàng năm "thu dọn" những văn bản đã ban hành
không còn phù hợp chứ không phải chỉ làm một hai lần rồi thôi.
Bà Phan Thanh Hà, Vụ phó, Vụ Chính sách Kinh tế Vĩ Mô,
Viện Quản lí kinh tế Trung ương
-
Có
thể nói tranh chấp là điều không thể tránh khỏi trong hoạt động
kinh doanh thương mại. Khi đã đưa tranh chấp ra toà án, doanh
nghiệp mong muốn có được sự xét xử công bằng và kịp thời để bảo
đảm hoạt động kinh doanh của họ được thông suốt. Nhưng trên thực
tế, rất nhiều vụ việc tranh chấp chưa được toà án giải quyết
công bằng và hợp lý, hay bị kéo dài thời gian giải quyết. Công
ty chúng tôi hiện đang theo đuổi một số vụ kiện tranh chấp hợp
đồng mà đã kéo dài gần 6 năm với số tiền lên đến 2,6 triệu đôla.
Những vụ tranh chấp này càng lâu không được xét xử thì cơ hội để
chúng tôi đòi được tiền hợp đồng càng ít đi, thậm chí có nguy cơ
mất toàn bộ tài sản do các đối tác có thêm thời gian tẩu tán tài
sản.
Chúng tôi e ngại rằng nếu những vấn đề về hệ thống tư pháp này
không được sớm được giải quyết, chúng sẽ trở thành những rào cản
lớn với các nhà đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam. Vì thế, chúng
tôi kiến nghị bên cạnh việc cải cách hệ thống pháp luật kinh tế,
chính phủ cần đẩy mạnh cải tổ hệ thống các cơ quan tư pháp, đặc
biệt là khối toà án và thi hành án để bảo đảm pháp luật được
thực thi trong thực tế để tạo môi trường công bằng và lành mạnh
cho các doanh nhân yên tâm kinh doanh.
Ông Jung In Kim, Tổng giám đốc, Công ty ôtô Việt Nam- Daewoo
(Vidamco)
-
Việc
thực thi pháp luật ở Việt Nam vẫn yếu. Đó là một trong những lý
do tại sao kinh tế Việt Nam vẫn dựa nhiều vào tiền mặt; giao
dịch bằng tiền mặt vẫn sẽ còn tiếp tục chừng nào các bên còn
thiếu tin tưởng vào khả năng hợp đồng được pháp luật bảo đảm.
Nếu muốn luật pháp được tôn trọng thì theo tôi thẩm phán cần
phải độc lập, có nghĩa là luật cần được áp dụng một cách công
bằng bất kể địa vị của các bên. Việt Nam đang cố gắng nâng cao
tính chuyên nghiệp của hệ thống toà án. Có thể tiến hành thí
điểm cải cách tư pháp ở một số địa phương theo hướng nâng cao
tính độc lập và chất lượng chuyên môn của thẩm phán, ví dụ bằng
cách chỉ cho phép những thẩm phán có bằng đại học luật mới được
tham gia xét xử, hoặc thẩm phán phải là người của địa phương
khác hay định kỳ luân chuyển thẩm phán. Nếu thí điểm thành công
có thể tiến tới hoàn thiện và nhân rộng mô hình này trên toàn
quốc.
Ông Sesto Vecchi, Giám đốc và Chủ sở hữu, Công ty luật Russin&Vecchi
-
Hiện nay người dân
còn thiếu tin tưởng vào Luật Hợp đồng. Lý do chính là nhiều luật
sư chưa thoát khỏi tư duy pháp luật kinh tế thời bao cấp, nên
vẫn quen qui chiếu những gì diễn ra trong thực tế theo các mẫu
hợp đồng cứng nhắc quy định trong luật khi mà bản thân những mẫu
hợp đồng này đã lạc hậu, chắp vá, chồng chéo và nhiều khi tự mâu
thuẫn. Do vậy, pháp luật hợp đồng của nước ta lạc hậu, không đáp
ứng được nhu cầu quản lý rủi ro thời nay.
Ông Phạm Duy Nghĩa, Trưởng bộ môn Luật kinh doanh, Khoa Luật,
ĐHQG Hà Nội
>> Xem thêm
|