|
DỊCH VỤ PHÁT TRIỂN KINH DOANH
chìa khoá giúp doanh nghiệp
cải thiện hoạt động và phát triển
Dịch vụ
Phát triển Kinh doanh (BDS) là một khái niệm chỉ những dịch vụ phi
tài chính mà doanh nghiệp sử dụng để nâng cao hiệu quả hoạt động, mở
rộng thị trường và tăng khả năng cạnh tranh. Vai trò của BDS đối với
sự phát triển của doanh nghiệp được ghi nhận rộng rãi trên toàn thế
giới. ở những nền kinh tế phát triển như Singapore, BDS đóng góp tới
15% tổng sản phẩm quốc nội. ở những nước thuộc Tổ chức hợp tác và
phát triển kinh tế (OECD), một số BDS có mức tăng trưởng trung bình
10%/ năm. Tuy nhiên, ở Việt Nam, BDS mới bắt đầu phát triển và chỉ
chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong tổng sản phẩm quốc nội – khoảng 1% với
mức tăng trưởng rất thấp khoảng 1-2%/năm.1 Nhận thức về
BDS như một công cụ phát triển doanh nghiệp còn khá thấp không chỉ
trong khối doanh nghiệp mà ngay cả ở các cấp chính quyền. Các thị
trường BDS như đào tạo, kế toán, tư vấn tài chính và thuế và đặt
biệt là tư vấn quản lý kém phát triển cả về cung và cầu. Bản tin này
tóm tắt tình hình phát triển của thị trường BDS ở Việt Nam và những
cản trở mà các nhà cung cấp BDS đang gặp phải. Mục tiêu là nâng cao
nhận thức và sử dụng BDS để phát triển hơn nữa doanh nghiệp Việt
Nam.
Doanh
nghiệp nhận thức chưa cao
Mặc dù doanh nghiệp của
Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh, nhận thức của xã hội và doanh nhân
về những lợi ích trong việc sử dụng BDS còn chưa cao. Các chủ doanh
nghiệp, vì nhiều lý do, thường vẫn ngại cung cấp thông tin cho các
tư vấn độc lập. Các doanh nghiệp nhỏ hơn thì thiếu các nguồn lực cần
thiết để thu thập được những thông tin về các dịch vụ kinh doanh
đang có trên thị trường. Nói chung là những khách hàng tiềm năng của
BDS đều thiếu thông tin đầy đủ và chính xác về những dịch vụ đang có
trên thị trường.
Điều đáng mừng là gần đây từ phía Nhà nước đã có những xu hướng tích
cực hơn, thể hiện bằng việc Chính phủ ghi nhận mục tiêu phát triển
BDS trong Chính sách Tăng trưởng và Giảm nghèo của Việt Nam và ban
hành một nghị định về “cung cấp và sử dụng dịch vụ tư vấn” nhằm
chính thức công nhận và phát triển nghề này.
Cung cầu hạn chế
Do các doanh nghiệp nhỏ và
vừa (DNNVV) thường có thu nhập và tích lũy thấp, nhu cầu sử dụng
dịch vụ bên ngoài, trong đó có BDS, cũng thấp. Nhiều DNNVV nói rằng
họ không có khả năng mua những dịch vụ này theo giá thị trường. Hơn
nữa, nhiều DNNVV không nhận thức được những lợi ích tiềm năng mà BDS
có thể đem lại, đặc biệt là các dịch vụ vô hình và không đem lại lợi
ích ngay lập tức như dịch vụ tư vấn quản lý và tư vấn chiến lược.
Cung của thị trường BDS cũng bị hạn chế do một số nguyên nhân. Các
nhà cung cấp dịch vụ không phải lúc nào cũng hiểu rõ những nhu cầu
cụ thể của các doanh nghiệp trong nước, hoặc đủ chuyên môn và nguồn
lực để thiết kế các dịch vụ cho phù hợp với những nhu cầu này. Họ
thiếu các kỹ năng và kinh nghiệm tư vấn, đặc biệt là thiếu khả năng
truyền đạt về giá trị của dịch vụ tư vấn cho khách hàng.2
Nhà cung cấp thiếu thông tin
Dữ liệu thống kê về các
ngành nghề và thị trường cụ thể của Việt Nam chưa được hệ thống hóa
và chưa thống nhất. Thông tin về thị trường nước ngoài và kinh tế
thế giới, hay sách kỹ thuật chuyên môn và thông tin chuyên biệt cho
các nhà cung cấp dịch vụ BDS không phải lúc nào cũng có sẵn. Đây
cũng là một cản trở đáng kể vì những thông tin và công cụ này là đầu
vào quan trọng để các nhà cung cấp dịch vụ BDS cung cấp được dịch vụ
chất lượng cao và kịp thời cho doanh nghiệp.
Vẫn còn khá nhiều rào cản pháp lý
Môi trường pháp lý thuận
lợi là một trong những tiền đề để hỗ trợ sự phát triển hiệu quả của
thị trường BDS ở Việt Nam. Những cải cách pháp lý gần đây (ví dụ như
Luật Doanh nghiệp) và quá trình tự do hoá nền kinh tế, đặc biệt là
trong lĩnh vực dịch vụ, đã giúp thúc đẩy thị trường BDS ở Việt Nam
từ cả phía cung và cầu. Chính phủ đã có nhiều nỗ lực cải thiện môi
trường đầu tư và kinh doanh để củng cố niềm tin của giới doanh
nghiệp, tuy nhiên, vẫn còn có nhiều rào cản đối với thị trường BDS ở
Việt Nam.3 Nổi bật nhất là các vấn đề như chi phí gia
nhập thị trường quá cao đối với một số các loại hình BDS như dạy
nghề, kiểm toán và sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, vẫn có những mâu thuẫn
giữa một số quy định và văn bản pháp lý với Luật Doanh nghiệp làm
hạn chế những giao dịch BDS. Ví dụ như giới hạn chi phí quảng cáo và
xúc tiến thương mại được phép khấu trừ thuế ở mức 10% trên tổng chi
phí của doanh nghiệp có thể không khuyến khích các DNNVV sử dụng
những dịch vụ này vì những chi phí vượt quá hạn mức này sẽ không
được khấu trừ khi tính thuế.
(1) Xem báo cáo của MPDF, Dịch vụ Phát
triển Kinh Doanh của Việt Nam, Chuyên đề Nghiên cứu Kinh tế Tư nhân
số 6, tháng 12 năm 1998.
(2)Xem báo cáo của MPDF và GTZ, Tư vấn Quản lý: Dịch vụ Hỗ trợ Kinh
doanh nhiều triển vọng cho các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, Chuyên
đề Nghiên cứu Kinh tế Tư nhân số 15, tháng 4 năm 2003.
(3) Xem báo cáo của GTZ, VCCI và CIEM, Môi trường Pháp lý cho Dịch
vụ Phát triển Kinh doanh ở Việt Nam, tháng 11 năm 2003. |
