-
 Quan
điểm của tôi là cần phải bỏ cơ chế định giá theo hình thức thành
lập Hội đồng định giá. Theo tôi, định giá doanh nghiệp là một
công việc rất khó, đòi hỏi phải có kiến thức chuyên môn sâu, có
kinh nghiệm. Những thành viên của Hội đồng định giá theo quy
định hiện hành đa phần là công chức nhà nước không có chuyên môn
sâu, vì vậy không thể xác định được giá trị tài sản của doanh
nghiệp một cách hiệu quả được.
Ông Nguyễn Văn
Nghĩa,
Vụ Đổi mới và Phát triển Doanh nghiệp,
Văn phòng Chính phủ
-
Bộ Tài chính đang
nghiên cứu và sẽ có những đề xuất cụ thể lên Chính phủ về đổi
mới phương thức định giá doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Cụ thể là
sẽ bỏ cơ chế định giá thông qua Hội đồng, thực hiện định giá
thông qua các công ty tài chính kế toán, kiểm toán kể cả trong
và ngoài nước, công ty chứng khoán, Trung tâm thẩm định giá và
các tổ chức có khả năng định giá để hạn chế sự can thiệp của cơ
quan hành chính nhà nước, nâng cao tính công khai minh bạch
trong hoạt động định giá theo cách chuyên nghiệp, tạo điều kiện
đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa DNNN.
Ông Trần Hữu Tiến,
Phó Cục trưởng, Cục Tài chính Doanh nghiệp, Bộ Tài chính
-
 Trước
khi cổ phần hoá, Vinabico là một LD với hãng Kotobuki của Nhật
Bản. Ngay sau khi mua lại phần vốn góp của đối tác Nhật Bản để
thành DNNN, Vinabico đã triển khai ngay kế hoạch cổ phần hoá như
dự định và hoàn tất trong vòng 7 tháng. Trong 10 năm hoạt động
như một liên doanh, công ty luôn thực hiện kiểm toán báo cáo tài
chính. Đối với Vinabico, hai phương pháp định giá là thành lập
Hội đồng và thuê công ty tư vấn thực ra là một. Hội đồng định
giá được thành lập để xác định giá trị của công ty trên cơ sở
giá trị sổ sách đã được tư vấn kiểm toán. Nhờ vậy, quá trình
định giá để cổ phần hoá nhanh chóng được cơ quan chủ quản phê
duyệt. Chúng tôi cho rằng việc thuê công ty tư vấn kiểm toán độc
lập thực hiện định giá là phương pháp hiệu quả và tốt nhất.
Bà Dương Hồng Lam,
Giám đốc, Công ty Cổ phần Bánh kẹo Vinabico
-
 Hiện
nay, việc định giá để cổ phần hóa của chúng tôi chủ yếu dựa trên
xác định giá trị còn lại của tài sản. Tuy nhiên, điều khiến tôi
lo ngại là làm thế nào để sau khi cổ phần hóa làm ăn có lãi để
trả được cổ tức cho cổ đông. Tỷ lệ lợi nhuận trong ngành da giầy
rất thấp, đặc biệt là trong bối cảnh gần đây khi Trung Quốc đã
gia nhập WTO và giá cả nguyên liệu trong ngành giầy (cao su,
vải, hóa dầu …) tăng đột biến nên chúng tôi thậm chí đang lỗ. Vì
vậy nếu không có định hướng kinh doanh mới, không trả được cổ
tức cho cổ đông sẽ ảnh hưởng tới giá cổ phiếu của doanh nghiệp.
Điều này hiện chưa được tính toán đến trong khi định giá để cổ
phần hóa.
Ông Trần Danh Đáng,
Giám đốc, Công ty Da Giầy Hà Nội
-
Vấn đề bức xúc đối
với Bảo Minh chính là định giá như thế nào. Những tính toán sơ
bộ của tư vấn cho thấy hai phương pháp định giá theo hướng dẫn
của Bộ Tài chính là dựa trên tài sản và dòng tiền chiết khấu cho
hai kết quả định giá hết sức chênh lệnh đối với Bảo Minh. Cụ thể
là phương pháp dòng tiền chiết khấu cho kết quả định giá cao gấp
nhiều lần. Cho đến nay chúng tôi cũng chưa thấy thật thuyết phục
với các phương án định giá mà tư vấn đưa ra. Tôi nghĩ rằng có
thể có những phương pháp định giá khác phù hợp hơn chăng?
Theo tôi, cho dù áp dụng phương pháp định giá nào cũng cần phải
đáp ứng nguyên tắc chính là Nhà nước không bị quá thiệt hại mà
doanh nghiệp cũng không được lợi quá, đồng thời lại đủ hấp dẫn
để thu hút được nhà đầu tư.
Cần phân biệt định giá khác với đấu giá. Nhiều quan điểm cho
rằng cách tốt nhất để xác định chính xác giá trị DNNN là thực
hiện bán đấu giá công khai toàn bộ cổ phần. Tuy nhiên, mục tiêu
cổ phần hoá của Bảo Minh là thu hút được những đầu tư chiến lược
là các doanh nghiệp lớn, vừa là cổ đông vừa là khách hàng lớn
của Bảo Minh nhằm ổn định và tăng trưởng tốt trong kinh doanh.
Vì vậy, cổ phần hoá thông qua đấu giá công khai tự do hoàn toàn
trên sàn giao dịch chứng khoán có thể làm cho Bảo Minh thu hút
chủ yếu là các nhà đầu tư nhỏ lẻ mà không đạt được mục tiêu
chính đã đặt ra. Tôi cho rằng có lẽ phương án mời đấu thầu hạn
chế sẽ phù hợp hơn đối với những DNNN lớn như Bảo Minh trong
giai đoạn cổ phần hoá ban đầu. Việc bán công khai trên sàn giao
dịch có lẽ sẽ phù hợp hơn trong những giai đoạn tiếp theo, khi
Bảo Minh đã cổ phần hoá xong, ổn định hoạt động và có nhu cầu
huy động vốn bổ sung.
Ông Phạm Xuân Phong,
Phó Giám đốc,
Công ty Bảo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh (Bảo Minh)
-
Các DNNN thuộc rất
nhiều ngành nghề khác nhau; mỗi ngành, lĩnh vực có những đặc thù
riêng của mình với các yếu tố quyết định giá trị khác nhau và
điều quan trọng là phải lựa chọn được phương pháp định giá phù
hợp. Ví dụ đơn giản là cách định giá một doanh nghiệp trong
ngành bất động sản phải khác nhiều với cách định giá một doanh
nghiệp trong ngành công nghệ thông tin.
Hai phương pháp định giá được áp dụng theo quy định hiện hành
của Bộ Tài chính đều có những điểm yếu nhất định. Phương pháp
định giá dựa trên giá trị tài sản thì không phản ánh được khả
năng sinh lời của doanh nghiệp. Phương pháp chiết khấu dòng tiền
được sử dụng phổ thông hơn, song đây là một phương pháp kỹ thuật
rất phức tạp và chỉ có thể sử dụng một cách hiệu quả nếu hội đủ
những thông tin mà nhiều khi chỉ có được ở những nền kinh tế
phát triển. Một điều quan trọng khác khi sử dụng phương pháp này
làm sao xác định được dòng tiền tương lai một cách chuẩn xác và
chắc chắn – điều này đòi hỏi rất nhiều kỹ năng chuyên sâu. Hơn
nữa, cần lưu ý rằng phương pháp này không tính được giá trị
thương hiệu.
Tôi hoàn toàn hiểu nỗi băn khoăn của những DNNN lớn sắp cổ phần
hoá như Vietcombank hay Bảo Minh khi những doanh nghiệp này có ý
kiến là họ chưa thực sự nhất trí với việc sử dụng phương pháp
dòng tiền chiết khấu để định giá và mong muốn tìm được một
phương pháp khác phù hợp hơn. Trên thế giới có những phương pháp
định giá khác có thể cân nhắc áp dụng, ví dụ như phương pháp
"các công ty có thể so sánh". Phương pháp này, nói một cách đơn
giản là thu thập dữ liệu của một số các công ty tương tự – là
những công ty đang được niêm yết hoạt động trong cùng ngành nghề
và cùng một quy mô để phân tích, điều chỉnh và từ đó đưa ra một
mức giá so sánh phù hợp.
Ông Kelvin Lee, Giám
đốc, Bộ phận Tư vấn Định giá và Chiến lược,
Công ty PricewaterhouseCoopers Việt Nam
-
 Định
giá không phải là một môn khoa học chính xác. Các phương pháp
định giá hoặc là dựa trên thông tin quá khứ, hoặc là dựa trên dự
đoán về tương lai. Phương pháp dựa trên thông tin quá khứ có thể
không phản ánh được hiện tại và tương lai, còn phương pháp dựa
trên suy đoán về tương lai thì phụ thuộc vào độ chính xác của
suy đoán. Cách duy nhất để hạn chế những điểm yếu này là chào
bán trên thị trường công khai. Nhà nước khi bán tài sản đương
nhiên mong muốn đảm bảo rằng người mua trả gần tới giá trị thực
và do đó muốn áp dụng một số kỹ thuật định giá tiêu chuẩn. Tuy
nhiên, điều này rất khó thực hiện được ở những thị trường như
Việt Nam khi mà QSDĐ thường chiếm một phần lớn giá trị của DNNN,
trong khi đó không có thông tin thị trường để xác định được giá
trị của QSDĐ.
Nhà nước còn phải thực hiện hai vai trò không tương thích. Với
vai trò là người "quản lý", Nhà nước cần đảm bảo quyền lợi cân
bằng giữa người mua cổ phần và lãnh đạo, người lao động của
DNNN, vì thế cần định giá DNNN trước khi cổ phần hóa. Nghị định
64/CP hiện hành đã đưa ra những hướng dẫn khá rõ ràng về định
giá để cổ phần hóa. Song Nhà nước còn có vai trò thứ hai, với tư
cách là chủ sở hữu tài sản công, là đảm bảo tiền thu được từ quá
trình cổ phần hóa được tối đa hóa vì quyền lợi của Nhà nước và
cuối cùng là vì quyền lợi của mọi công dân. Khi cổ phần hóa
những DNNN lớn hơn, vai trò thứ hai này có ý nghĩa quan trọng
hơn.
Ông Daniel Musson,
Chuyên gia về DNNN,
Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam
-
Một khó khăn cho
công tác định giá là xác định giá trị thiết bị, dây chuyền sản
xuất vì không có thị trường để tham khảo. Các thành viên Hội
đồng định giá hầu hết lại không có chuyên môn. Trong khi đó,
hiện nay ở Việt Nam chỉ có 37 thẩm định viên cấp nhà nước và hai
trung tâm có đủ thẩm định viên (theo Pháp lệnh về Giá có hiệu
lực từ tháng 7 năm 2002). Tôi cho rằng để định giá các DNNN lớn,
Nhà nước cần cho phép thuê tư vấn nước ngoài.
Toàn bộ chi phí cổ phần hóa, bao gồm cả chi phí định giá theo
quy định của Bộ Tài chính là không được phép vượt quá 500 triệu
VND. Đây là vấn đề trở ngại đối với những DNNN lớn, ví dụ chi
phí định giá cho một DNNN trị giá khoảng 500 tỷ, theo mức cố
định hiện hành (0,1%) đã hết 500 triệu, trong khi đó để cổ phần
hóa, doanh nghiệp còn cần phải chi trả phí kiểm toán, phí bán
đấu giá cổ phiếu, công bố thông tin đại chúng v.v.
Bà Nguyễn Thanh Hà,
Tổ trưởng Tổ chuyên viên,
Ban Đổi mới Doanh nghiệp, Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VNCC)
>> Xem thêm
|
