-
Khi
Công ty Cà phê Trung Nguyên (TN) chúng tôi nộp đơn đăng ký
thương hiệu tại Mỹ thì phát hiện đã có một công ty Mỹ nộp đơn
đăng ký nhãn hiệu Trung Nguyên và đang trong giai đoạn chờ cấp
phép. Chúng tôi đặt quyết tâm là phải lấy lại được thương hiệu
cho mình, do vậy đã thuê luật sư và đồng thời tìm hiểu xem tại
sao công ty đó lại nộp đơn xin đăng ký thương hiệu của TN. Sau
đó, chúng tôi hiểu ra rằng đó là một công ty phân phối hàng thực
phẩm nông sản, biết TN là một nhãn hiệu thương mại nổi tiếng của
Việt Nam nên đã đăng ký tên TN để giành độc quyền phân phối hàng
của TN tại Mỹ. Qua nhiều lần đàm phán trao đổi, công ty này đã
đồng ý rút hồ sơ với điều kiện TN đồng ý cho họ là nhà phân phối
độc quyền sản phẩm cà phê của TN tại Mỹ trong vòng hai năm.
Không chỉ nhãn hiệu của TN bị đăng ký trước mà ngay cả tên miền
của TN (trungnguyen.com) cũng đã bị một Việt kiều ở Tiệp Khắc
đăng ký trước với mục đích đầu cơ và đang giao bán rất đắt. Bài
học mà Trung Nguyên đã rút ra và muốn chia sẻ với các doanh
nghiệp là các doanh nghiệp có thể phải trả giá rất đắt cho nhận
thức thấp về thương hiệu. Các doanh nghiệp với những thương hiệu
rất nổi tiếng ở trong nước vẫn phải xây dựng từ đầu khi đi ra
thị trường thế giới. Hơn ai hết doanh nghiệp phải là người hiểu
giá trị thương hiệu của mình. Tư vấn bên ngoài cũng chỉ có thể
giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu trong khuôn khổ hợp đồng
nhất định như thể hiện ý tưởng, in ấn, làm bảng hiệu v.v., còn
doanh nghiệp mới là người sống và làm việc với thương hiệu của
mình.
Bà Võ Thị Hà Giang,
Phụ trách Quan Hệ Cộng Đồng và Quảng cáo,
Công ty Cà phê Trung Nguyên
-
Mặc
dù các doanh nghiệp đã có nhận thức tốt hơn về thương hiệu nhưng
họ đều đang đứng trước một bài toán khó khăn là không biết bắt
đầu từ đâu để xây dựng thương hiệu. Ngay cả sau khi đã học qua
những lớp tập huấn, những giám đốc phụ trách thương hiệu của
doanh nghiệp cũng vẫn chưa biết phải làm như thế nào, bắt đầu từ
đâu vì họ mới chỉ có được kiến thức lý thuyết. Nhìn từ phía cung
dịch vụ, rất khó kiếm được một công ty tư vấn làm tốt về
marketing hay xây dựng thương hiệu. Nhiều doanh nghiệp tự mình
làm mà không thuê tư vấn do họ đã từng thử dùng tư vấn nhưng kết
quả làm họ thất vọng. Có những doanh nghiệp từng nhờ tôi tìm
kiếm tư vấn nước ngoài. Cho dù các công ty nước ngoài có kỹ
thuật và chuyên môn tốt hơn nhưng các công ty tư vấn Việt Nam có
lợi thế hơn nhiều trong việc am hiểu tâm lý và văn hoá của người
bản địa - đây mới là yếu tố quan trọng để thành công trong xây
dựng thương hiệu. Do vậy các doanh nghiệp tư vấn trong nước cần
chú trọng chuyên môn hoá hơn nữa trong dịch vụ xây dựng phát
triển thương hiệu để đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng này.
Ông Vũ Quốc Chinh,
Giảng viên Marketing,
Khoa Thương mại-Du lịch-Marketing, ĐH Kinh tế TP Hồ Chí Minh
-
Nếu toàn xã hội nói
chung có hiểu biết tốt hơn về thương hiệu thì việc bảo hộ sẽ
hiệu quả hơn. Nhận thức của công chúng tốt hơn sẽ làm giảm bớt
tình trạng vi phạm bởi nó sẽ tạo ra áp lực của dư luận xã hội
đối với việc làm hàng giả và hàng nhái. Có lẽ nên xem xét đưa
chủ đề SHTT vào chương trình học của sinh viên đại học, ít nhất
là đối với sinh viên học luật và công nghệ. Lấy ví dụ như khi
tôi còn học ở Nga cách đây 20 năm thì SHTT đã được đưa vào
chương trình giảng dạy và là một môn học chính thức của các
trường đại học ở đây. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay đang
phàn nàn luật pháp Việt Nam chưa bảo hộ tên thương hiệu của họ
trong mọi ngành nghề kinh doanh, chẳng hạn như Công ty Bút bi
Thiên Long yêu cầu không cho phép bất kỳ doanh nghiệp ở các
ngành hàng kinh doanh nào khác được sử dụng thương hiệu Thiên
Long. Tuy nhiên, yêu cầu này là phi lý và do doanh nghiệp thiếu
hiểu biết. Theo tập quán quốc tế, cụ thể là theo Công ước Paris
và Thoả ước Madrid về quyền SHTT là các văn bản Luật quốc tế mà
Việt Nam có tham gia và cần tuân thủ, thương hiệu chỉ được bảo
hộ theo nhóm ngành hàng hoá và dịch vụ (là 34 ngành hàng và 11
nhóm dịch vụ), có nghĩa là trong trường hợp của bút bi Thiên
Long, thương hiệu Thiên Long chỉ được bảo hộ duy nhất trong nhóm
ngành sản phẩm văn phòng phẩm mà thôi và các doanh nghiệp thuộc
các ngành sản xuất và dịch vụ khác vẫn được phép dùng nhãn hiệu
Thiên Long cho sản phẩm của mình.
Ông Trần Việt Hùng,
Phó Cục trưởng, Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ
-
Thương hiệu của
doanh nghiệp cũng là một tài sản, các doanh nghiệp nước ngoài có
thương hiệu nổi tiếng luôn hạch toán giá trị thương hiệu của
mình dưới mục "tài sản vô hình" trong bảng tổng kết tài sản. Tuy
nhiên, hầu hết doanh nghiệp Việt Nam chưa nhận thức được nhãn
hiệu hàng hoá cũng là một tài sản của doanh nghiệp, vì vậy không
nhận thức được giá trị nên không đầu tư cho nó. Phần lớn doanh
nghiệp sẵn sàng đầu tư số tiền rất lớn cho thiết bị hay công
nghệ mới, song còn rất dặt dè khi đầu tư cho việc xây dựng
thương hiệu. Rất nhiều doanh nghiệp vẫn còn cho rằng số tiền
thuê tư vấn để cho công tác "xây dựng nhãn hiệu" (branding)
khoảng 1.000 đến 2.000 đô la Mỹ vẫn là một chi phí quá cao,
trong khi đó có thể đầu tư hàng chục ngàn đô la để nhập một dây
chuyền sản xuất bao bì, đến khi đi đăng ký tên và kiểu dáng thì
mới phát hiện ra là kiểu dáng đó đã được đăng ký trước đó rồi.
Ông Hồ Vĩnh Thịnh,
Phó Giám đốc
Công tyTư Vấn và Đại diện Sở hữu Trí tuệ Trường Xuân (Ageless)
-
Từ khi doanh nghiệp
có chiến lược kinh doanh đến quá trình hình thành ý tưởng, thiết
kế sản phẩm, sản xuất thử đến sản xuất đại trà cần ít nhất 12
tháng. Trong thời gian đó, doanh nghiệp đã cần phải nghĩ ngay
đến việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, xây dựng chiến lược
phát triển thương hiệu cho sản phẩm sẽ tung ra thị trường. Việc
ăn cắp hay nhái một nhãn hiệu nào đó chỉ xảy ra khi mà sản phẩm
mang nhãn hiệu của doanh nghiệp đã tạo dựng được uy tín và chiếm
lĩnh vị thế trên thị trường. Nếu đã chuẩn bị tốt từ trước thì
khi sản phẩm ra tới thị trường doanh nghiệp đã có đầy đủ cơ sở
pháp lý để bảo vệ mình.
Ông Phạm Vũ Khánh
Toàn, Trưởng văn phòng luật Phạm và Liên danh
>> Xem thêm
|