-
 Một
trong những cách thức nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN là
chính phủ chỉ nên quan tâm đến kết quả hoạt động (về mặt tài
chính) thay vì can thiệp trực tiếp vào hoạt động của DN. Để hoạt
động tốt thì tất yếu các DNNN sẽ phải chú trọng đến đổi mới công
nghệ, phát triển thị trường cũng như đào tạo đội ngũ cán bộ. Nếu
SCIC cũng chú trọng vào kết quả hoạt động tài chính và quản trị
của các DNNN trong danh mục đầu tư của mình, đây sẽ là hướng đi
đúng. Trong năm năm trở lại đây vốn nhà nước tiếp tục được sử
dụng một cách thiếu hiệu quả vì các DN có vốn nhà nước vẫn phải
theo đuổi quá nhiều mục tiêu và ưu tiên khác nhau. Việc thành
lập SCIC với sứ mệnh tối đa hóa giá trị vốn nhà nước được xem
như là một tín hiệu tốt cho thấy chính phủ Việt Nam đã quyết tâm
quản lý vốn nhà nước theo cách thức khách quan và thống nhất hơn.
SCIC, với tư cách là một cổ đông lớn có thể đảm bảo các DN có
vốn nhà nước do SCIC quản lý thực hiện nghiêm túc và chuyên
nghiệp các quy định và thực tiễn về quản trị DN. SCIC có trách
nhiệm truyền đạt mong đợi của cổ đông (ở đây là Nhà nước) đến
các DN SCIC quản lý và có đại diện ngồi trong Hội đồng quản trị.
Ông Dominic Scriven, Giám đốc
Quỹ Đầu tư Dragon Capital
-
Theo kế hoạch, SCIC sẽ tiếp nhận trên 1.000 DN trong thời gian
tới. Tuy nhiên, về lâu dài, chủ trương của chúng tôi là tập
trung nắm giữ khoảng 100 -200 DN chủ chốt, hoạt động trong những
ngành, lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế quốc dân để tạo thành
nền tảng trong danh mục đầu tư của Tổng Công ty. Số còn lại sẽ
thực hiện thoái đầu tư.
Với số lượng DN lớn, khá đa dạng về quy mô và lĩnh vực hoạt động
như vậy, rõ ràng là để thực hiện tốt chức năng đại diện chủ sở
hữu của mình, đòi hỏi phải có những thay đổi lớn trong cách thức
tham gia quản lý DN. Với tư cách là cổ đông của DN, SCIC thực
hiện các quyền và nghĩa vụ của mình với DN thông qua cơ chế
người đại diện phù hợp với các quy định của Luật DN và điều lệ
DN. Điều cần nhấn mạnh là SCIC không có ý định can thiệp sâu
theo cách thức hành chính vào hoạt động sản xuất kinh doanh hàng
ngày của DN mà chỉ tập trung hỗ trợ DN trong việc nâng cao hiệu
quả quản trị, điều hành. Để thực hiện chức năng này, vừa qua,
SCIC đã ban hành và tổ chức thực hiện “Quy chế Người đại diện
tại DN” và “Quy định về kiện toàn Người đại diện tại DN”. Ngoài
ra, SCIC đang phối hợp với tổ chức tư vấn nước ngoài để xây dựng
và thực hiện Cẩm nang về quản trị DN có vốn góp của SCIC theo
thông lệ tốt nhất. Chúng tôi đã và đang tổ chức một số chương
trình đào tạo, hội thảo, khóa tập huấn để hỗ trợ nâng cao năng
lực quản trị của người đại diện tại các DN. Mặc dù, còn nhiều
việc phải làm, song SCIC tin rằng thông qua những bước đi và
cách làm mới, SCIC có thể đóng vai trò tích cực trong việc thúc
đẩy công tác quản trị DN không chỉ tại các DN có vốn góp của
SCIC mà còn cả các DN khác.
Ông Lê Song Lai, Phó Tổng giám đốc
Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC)
-
SCIC cần định hướng rõ ngay từ đầu là SCIC có thể quản lý được
bao nhiêu DN, bao nhiêu phần vốn nhà nước. Hiện nay theo lãnh
đạo của SCIC phát biểu trên báo chí rằng SCIC có thể nắm giữ cổ
phần chi phối của nhà nước trong từ 100-200 DN. Theo tôi, như
vậy là quá nhiều, và có nhiều DN trong những ngành nghề Nhà nước
không cần phải có cổ phần chi phối như du lịch, thương mại, sản
xuất ngành hàng tiêu dùng. Vấn đề đặt ra là SCIC nắm giữ những
DN đó để làm gì, nếu nắm giữ để giúp DN phát triển thì liệu có
làm được như vậy không. Từ đó cũng cần xác định xem những DN nào
không thuộc ngành nghề cần phải nắm giữ của Nhà nước thì tốt
nhất là nên tổ chức bán. SCIC cần tổ chức bán đấu giá hết những
DN hoạt động thông thường. SCIC có thể hoạt động như cầu nối để
tái cơ cấu các DN hoạt động yếu kém trong danh mục đầu tư của
mình (chẳng hạn như sát nhập DN yếu với DN mạnh).
SCIC với vai trò là cổ đông chi phối các công ty cổ phần thì cần
phải định hướng cho các công ty cổ phần đảm bảo được đầy đủ
quyền lợi cơ bản của cổ đông theo Luật DN như quyền nhận được
đầy đủ thông tin, quyền chuyển nhượng cổ phần một cách thuận
tiện đơn giản, quyền dự họp Đại hội cổ đông, quyền buộc DN phải
tuân thủ theo luật DN. Với tư cách là cổ đông lớn của nhà nước
thì SCIC có thể yêu cầu các DN sửa đổi điều lệ và tuân thủ những
yêu cầu của luật. Đây là những quyền rất đơn giản nhưng đa phần
cổ đông không được hưởng. SCIC có thể đóng vai trò trong việc
xây dựng điều lệ mẫu hay quy trình tổ chức ĐHCĐ đúng theo luật
DN. Sau đó với tư cách là cổ đông lớn trong các công ty cổ phần,
SCIC kêu gọi và định hướng cho các công ty đó áp dụng. Hiện nay
việc xây dựng điều lệ và quy trình tổ chức Đại Hội Cổ Đông (ĐHCĐ)
ở các công ty cổ phần chưa hiệu quả, còn sai phạm pháp luật
nhiều.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký
Hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI)
-
 Hiện
nay tất cả các tổng công ty đều sẽ tiến tới tái cấu trúc hoặc
theo mô hình công ty mẹ-con hoặc thành tập đoàn kinh tế. Vẫn
chưa rõ là vốn nhà nước trong mô hình công ty mẹ-con sẽ được
quản lý ra sao. Theo điều lệ, SCIC sẽ tiếp nhận phần vốn nhà
nước một khi công ty mẹ hoàn thành cổ phần hóa. Nhưng còn phải
chờ xem điều này có xảy ra không. Đối với mô hình tập đoàn kinh
tế, ít xảy ra khả năng SCIC sẽ tiếp nhận phần vốn nhà nước ở đây
vì các tập đoàn này sẽ báo cáo trực tiếp lên Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên trong ban lãnh đạo của các tập đoàn kinh tế này chắc
chắn có đại diện của Bộ Tài chính và có khả năng Thủ tướng Chính
phủ sẽ bổ nhiệm một cá nhân của SCIC vào vị trí này.
Ông Scott Cheshier, Chuyên gia Kinh tế
Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc tại Việt Nam (UNDP Vienam)
-
Theo điều tra của Tổng cục Thống kê, đến cuối năm 2004, tổng vốn
chủ sở hữu của các DNNN là 278 nghìn tỷ đồng, và vốn chủ sở hữu
của các DN cổ phần có vốn nhà nước là 27 nghìn tỷ đồng. Ước tính
đến cuối năm 2006, tổng vốn nhà nước ở các DN vào khoảng 350
nghìn tỷ đồng (tương đương 22 tỷ đô-la) bằng 35% GDP. Cho dù một
số DNNN, nhất là các tập đoàn kinh tế vẫn do chính phủ quản lý
trực tiếp, nhưng đến 2010, khi mà quá trình cổ phần hóa được
thực hiện xong nếu chỉ khoảng 1/3 số vốn nhà nước được chuyển
cho SCIC quản lý thì họ đã có một danh mục tài sản lên đến 10 tỷ
đô-la (bằng 12,5% của Temasek vào cuối năm 2006). Đây là một số
tiền khổng lồ và với danh mục đầu tư được đa dạng vào cả nền
kinh tế thì vai trò của SCIC sẽ rất lớn trong việc giữ sự cân
bằng và ổn định trong quá trình phát triển của thị trường vốn.
Tuy nhiên, phải coi SCIC là DN hoạt động vì mục tiêu gia tăng
giá trị công ty chứ không phải quỹ bình ổn thị trường vốn.
Ông Huỳnh Thế Du, Nghiên cứu viên
Chương trình Đào tạo Kinh tế Fulbright
>> Xem thêm
|
