-
 Đổi
mới để tạo sự thuận tiện cho doanh nghiệp trong việc ĐKKD không
phải là một ý tưởng mới. Từ tháng 7 năm 2006, Hải Phòng đã là
tỉnh đầu tiên trong cả nước khai trương mô hình “một cửa liên
thông” (MCLT) áp dụng cho ba thủ tục thành lập doanh nghiệp gồm
ĐKKD, đăng ký mẫu dấu, và đăng ký thuế. Thực tế triển khai trong
hơn 4 tháng qua cho thấy cộng đồng doanh nghiệp nhiệt tình ủng
hộ và việc họ chỉ phải đến một địa điểm để thực hiện ba công
việc đăng ký đã được đánh giá rất cao. Nhìn nhận là một mô hình
trong thời gian thử nghiệm, Hải Phòng đã định hướng sẽ có một số
sự điều chỉnh trong tương lai để mô hình MCLT cho đăng ký kinh
doanh đáp ứng được kỳ vọng của doanh nghiệp.
Một số bài học về mô hình MCLT của Hải Phòng, là một tỉnh đi
trước về đơn giản hóa thủ tục đăng ký kinh doanh, cũng như những
thông lệ tốt của các tỉnh phía Nam có thể sẽ rất hữu ích cho
những mô hình MCLT được xây dựng trong giai đoạn tới.
MCLT phải là nơi mà doanh nghiệp đến và tiếp xúc với một đầu mối
thay vì chạy quanh 2-3 đầu mối cho khâu đăng ký kinh doanh, 2
đầu mối cho đăng ký mẫu dấu và 1 đầu mối cho đăng ký thuế. Việc
này đòi hòi cả ba cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm về ba quy
trình có sự phối hợp, nâng cao năng lực cho cán bộ tiếp nhận hồ
sơ để họ có đủ kiến thức và kỹ năng xử lý hồ sơ và giải quyết
những yêu cầu của doanh nghiệp. Hơn nữa, từng cơ quan phải xem
xét cải thiện và đơn giản hóa quy trình thủ tục của mình sao cho
phù hợp với mô hình MCLT với chỉ một đầu mối tiếp xúc.
MCLT phải là nơi mà doanh nghiệp được nhận kết quả đầy đủ để họ
có thể bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh hợp lệ và hợp pháp.
Việc cho phép doanh nghiệp nộp đồng thời hồ sơ khắc dấu và hồ sơ
đăng ký thuế được đánh giá cao. Và sẽ tốt hơn nếu doanh nghiệp
được trả con dấu đồng thời với mã số thuế. Một số cơ quan công
an tỉnh thành đã đơn giản hóa thủ tục giấy phép khắc dấu để con
dấu và giấy chứng nhận mẫu dấu là kết quả duy nhất doanh nghiệp
được nhận lại từ cơ quan công an. Việc liên hệ với cơ sở khắc
dấu và bàn giao giấy phép khắc dấu cho những cơ sở này đã được
cơ quan công an làm giúp cho doanh nghiệp, và số ngày mà doanh
nghiệp nhận được con dấu do vậy bằng hoặc ít hơn số ngày quy
định doanh nghiệp nhận lại giấy phép khắc dấu.
MCLT phải là nơi mọi thủ tục liên quan được công khai minh bạch
và rõ ràng cho doanh nghiệp. Trước đây, nhiều doanh nghiệp cho
biết họ ngại tiếp xúc với cơ quan hành chính nhà nước để hỏi
thông tin và nộp hồ sơ. Sự ngại của họ đã được nhiều đơn vị cung
cấp dịch vụ trung gian hỗ trợ giải quyết. Từ khi có sự đổi mới
về thủ tục ĐKKD ở một số tỉnh, những doanh nghiệp mới đăng ký đã
ít nhiều không còn cảm giác “xin” thông tin và “xin” được giải
quyết hồ sơ. Doanh nghiệp cho rằng khi mà thủ tục rõ ràng và
thuận tiện, họ không còn sợ tiếp xúc với cơ quan công quyền bởi
họ đã hiểu rõ được quyền và nghĩa vụ của họ khi tiến hành những
thủ tục này.
Đơn giản hóa thủ tục ĐKKD đã được coi là một bước đột phá mới
trong cải cách hành chính trong thời gian gần đây. Sự nỗ lực của
nhiều địa phương đã được thể hiện qua sự ra đời của mô hình MCLT
trong ĐKKD. Nếu các tỉnh tiếp tục cải thiện, trên nền tảng của
dự thảo 3 trong 1 và trên những quyết tâm đổi mới của địa phương,
thì những mô hình thành công sẽ góp phần cải thiện hình ảnh và
nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương
Bà Phạm Ngọc Linh, Phó Giám đốc,
Công ty TNHH Tư vấn Quản lý MCG, Tư vấn Dự án Đơn giản hóa thủ
tục thành lập doanh nghiệp (IFC-MPDF)
-
 Kể
từ tháng 8 năm 2006, thành phố Hải Phòng thử nghiệm mô hình một
cửa cho thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp trong đó ba cơ
quan ĐKKD, thuế và công an ngồi ở cùng một nơi để tiếp nhận hồ
sơ và trả kết quả cho doanh nghiệp. Nhờ mô hình này doanh nghiệp
chỉ phải đến trụ sở của một cơ quan (thay vì ba cơ quan như
trước kia) nhưng vẫn còn phải đi lại nhiều lần và tiếp xúc với
cán bộ của cả ba cơ quan này. Cả Hải Phòng và Đà Nẵng hiện đang
xem xét để điều chỉnh mô hình một cửa theo hướng doanh nghiệp
chỉ phải tiếp xúc với một cơ quan (đầu mối) tiếp nhận hồ sơ và
trả kết quả, còn toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ của doanh nghiệp
thuộc về trách nhiệm giữa các cơ quan hành chính với nhau.
Đây cũng là mô hình đang được dự thảo thông tư liên tịch giữa ba
bộ theo đuổi. Đáng tiếc là dự thảo mới nhất vẫn đang tách biệt
khâu khắc dấu (với cơ sở khắc dấu) và khâu đăng ký con dấu (với
cơ quan công an). Đáng mừng là dự thảo có cho phép các tỉnh có
thể linh hoạt hơn trong thủ tục này để tạo điều kiện hết mức cho
doanh nghiệp.
Liệu có một mô hình một cửa nào về đăng ký thành lập doanh
nghiệp được đánh giá là hoàn thiện nhất trên thế giới mà Việt
Nam có thể ứng dụng hay không? Theo tôi là không có. Trong mọi
trường hợp, mô hình một cửa không thể mang lại những kết quả như
mong đợi nếu thiếu các cải cách kèm theo và tất nhiên phụ thuộc
rất nhiều vào hoàn cảnh cụ thể của từng quốc gia. Đối với Việt
Nam, để cải cách này thành công cần xem xét các nhân tố như: cơ
cấu hành chính được phân chia theo tỉnh thành, trình độ nhận
thức và ứng dụng công nghệ thông tin và đặc biệt là còn những
quy định pháp lý điều chỉnh vấn đề con dấu của doanh nghiệp.
Hiện nay, còn rất ít quốc gia đặt ra yêu cầu xin phép và đăng ký
con dấu là thủ tục bắt buộc trong đăng ký và thành lập doanh
nghiệp. Ở nhiều nước, việc sử dụng con dấu thuộc về quyền của
doanh nghiệp và các văn bản giấy tờ của doanh nghiệp thường được
xác thực bởi một số chữ ký. Ngay cả ở những quốc gia bắt buộc
doanh nghiệp phải sử dụng con dấu, cơ sở khắc dấu cũng chỉ cần
một bản sao của GCN ĐKKD là đủ thủ tục để tiến hành khắc dấu.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy cải cách thủ tục đăng ký thành lập
doanh nghiệp theo mô hình một cửa chỉ có thể thành công nếu: thủ
tục nội bộ của các cơ quan hành chính liên quan được đơn giản
hóa và các cơ quan này trao đổi thông tin một cách hiệu quả để
giảm thiểu đầu mối doanh nghiệp phải tiếp xúc. Lý tưởng hơn,
trong ngữ cảnh của Việt Nam, khi thông tin qua lại giữa các cơ
quan nhà nước chủ yếu theo đường công văn, doanh nghiệp chỉ phải
đến cơ quan hành chính hai lần cho thủ tục đăng ký và thành lập
doanh nghiệp này: lần đầu để nộp toàn bộ hồ sơ và lần hai để
nhận GCNĐKKD, con dấu và mã số thuế. Hướng phát triển tiếp theo
là ứng dụng công nghệ thông tin đối với thủ tục này để doanh
nghiệp vẫn có thể hoàn thành thủ tục này mà không cần đến trụ sở
bất cứ cơ quan hành chính nào.
Để cải thiện hơn nữa thủ tục này, cần tạo điều kiện: i) để doanh
nghiệp có thể kiểm tra tên trực tuyến; ii) hồ sơ được chuẩn hóa
và thật đơn giản, được đăng tải trên website; iii) các cơ quan
nhà nước chia sẻ thông tin với nhau, tránh tình trạng doanh
nghiệp phải đến các cơ quan khác nhau cho các thủ tục đăng ký
khác nhau; iv) quy trình cập nhật và kiểm tra dữ liệu về doanh
nghiệp thường xuyên và dữ liệu này có thể truy cập được; v) ban
hành và thực thi nghiêm túc các tiêu chuẩn chất lượng đối với
các dịch vụ và thủ tục hành chính công.
Ông David Walke, Chuyên gia quốc tế,
Chương trình Phát triển Khu vực tư nhân EU
>> Xem thêm
|
