-
Thông tư liên tịch giữa ba bộ đối với thủ tục gia nhập thị
trường là cần thiết để ba cơ quan ĐKKD, thuế và công an có trách
nhiệm thông tin qua lại với nhau thường xuyên hơn, tạo tiền đề
cho sự chia sẻ thông tin chủ động hơn trong tương lai. Tuy nhiên
cũng nên xem xét thực hiện một số cải cách một cách triệt để hơn:
mỗi doanh nghiệp nên được cấp một mã số duy nhất và đây sẽ là mã
số nhận dạng ra doanh nghiệp được tất cả các cơ quan quản lý nhà
nước sử dụng. Hiện nay, mỗi ngành sử dụng một bộ mã khác nhau
vừa khó quản lý vừa tạo thêm phức tạp cho doanh nghiệp. Một hệ
quả là dữ liệu doanh nghiệp ở ba cơ quan: cơ quan đăng ký kinh
doanh, cơ quan thuế và cơ quan thống kê có sự khác biệt tương
đối lớn. Về mặt kỹ thuật, việc sử dụng một mã số duy nhất cho
doanh nghiệp không quá phức tạp nhưng có ý nghĩa rất lớn. Về lâu
dài đầu tư tổng thể về mặt công nghệ thông tin là cần thiết và
đây cũng sẽ là tiền đề để thiết lập hệ thống xác thực điện tử
cho doanh nghiệp.
Về phương diện thống kê, lý tưởng nhất là dữ liệu về doanh
nghiệp được thu thập một cách chính xác và các chỉ tiêu thống kê
quốc gia được sử dụng xuyên suốt để thông tin về doanh nghiệp
được cập nhật thường xuyên và thống nhất từ lúc khai sinh cho
đến lúc khai tử. Tối ưu nhất là cơ sở dữ liệu này được xây dựng
trên cơ sở có sự đóng góp cũng như chia sẻ của nhiều ngành có
liên quan như cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế, cơ quan
công an, hải quan, ngân hàng v.v.. do cơ quan thống kê điều phối.
Hiện nay, Luật Thống kê quy định rất chặt chẽ nghĩa vụ của doanh
nghiệp trong việc cung cấp và cập nhật thông tin phục vụ công
tác thống kê nhưng chưa đặt ra những chế tài mạnh để xử phạt
những doanh nghiệp không thực hiện hết nghĩa vụ của ho. Doanh
nghiệp không cần lo lắng về tính bảo mật của thông tin vì Luật
Thống kê (điều 27) về nguyên tắc bảo mật thông tin thống kê quy
định rõ những thông tin thống kê gắn với tên, địa chỉ cụ thể của
từng tổ chức, cá nhân, phải được giữ bí mật trừ trường hợp được
tổ chức, cá nhân đó đồng ý cho công bố - đảm bảo mọi thông tin
doanh nghiệp cung cấp cho cơ quan nhà nước phải được sử dụng
đúng mục đích quản lý.
Chúng ta có thể xem xét mô hình cải cách thủ tục gia nhập thị
trường ở một số nước khác và tìm cho Việt Nam một mô hình nào
phù hợp nhất. Ở Australia, trước đây để thành lập doanh nghiệp,
doanh nghiệp ở Australia cũng phải đến nhiều cơ quan quản lý
khác nhau với các mã số khác nhau, và mỗi lần như vậy, đều phải
cung cấp thông tin giống nhau (tên, địa chỉ, ngành nghề kinh
doanh v.v.) Hiện nay tất cả các cơ quan quản lý đều dùng một hệ
thống mã số chung (Australian Business Number - ABN) tiết kiệm
được nhiều thời gian cho doanh nghiệp và giảm sai sót về dữ liệu.
Ở một số quốc gia khác, đăng ký kinh doanh được coi là một dịch
vụ công dưới sự giám sát của một cơ quan quản lý nhà nước.
Ông Nguyễn Gia Luyện, Vụ phó,
Vụ Phương pháp Thống kê, Tổng cục Thống kê
-
 Hiện
nay một trong những mục tiêu quan trọng của cải cách hành chính
là chuyển quản lý nhà nước theo kiểu cai trị trước đây sang phục
vụ, lấy mục tiêu phục vụ nhân dân là chính. Cũng có nghĩa là
những gì khó thì các cơ quan quản lý nhà nước phải gánh trách
nhiệm để đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và
doanh nghiệp.
Nếu mục tiêu là đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường cho
doanh nghiệp thì việc ba cơ quan (ĐKKD, thuế và công an) có ngồi
lại với nhau một nơi hay không - không quan trọng. Vấn đề quyết
định là thái độ phục vụ của cán bộ ba cơ quan này như thế nào và
ba cơ quan này có “nói chuyện” với nhau không để mọi thủ tục đều
minh bạch và hồ sơ của doanh nghiệp được xử lý nhanh chóng.
Trong trường hợp tỉnh/thành phố có đủ điều kiện thu xếp một khu
tiếp doanh nghiệp riêng - trung tâm hành chính công - mà ở đó có
mặt của cả ba cơ quan liên quan là rất lý tưởng. Tuy nhiên khi
đó phải tính đến chuyện, liệu nhân viên của ba cơ quan đó có thể
xử lý hồ sơ ngay tại trung tâm này hay chỉ ngồi đấy để tiếp nhận
hồ sơ rồi lại mang về cơ quan mình để xử lý! Và như vậy có phải
là sự phân bổ nhân lực tối ưu không đối với những tỉnh có số
lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập ít.
Để cải thiện thái độ phục vụ doanh nghiệp của các cán bộ nhà
nước, một mặt cần cân nhắc vấn đề về chế độ đãi ngộ cho các nhân
viên đang làm công tác phục vụ trực tiếp cho doanh nghiệp. Không
thể phủ nhận được sự tương quan giữa tiền lương và thái độ phục
vụ doanh nghiệp của các cán bộ nhà nước. Một khi đồng lương của
họ không đủ để trang trải cuộc sống, việc cống hiến 100% sức lực
vào công việc vì doanh nghiệp và người dân là thách thức lớn.
Mặt khác, cần đặt ra những kỷ luật nghiêm minh cũng như có chế
tài mạnh khi vi phạm đối với cán bộ hành chính công. Những vụ
việc gần đây ở Hà Nội cho thấy vẫn còn những cá nhân có đạo đức
nghề nghiệp chưa cao, còn lợi dụng quyền hạn để gây phiền hà cho
doanh nghiệp.
Một trong tác động có ý nghĩa nhất của cơ chế một cửa đã được
thực hiện gần 10 năm ở nước ta là sự phối hợp và thông tin qua
lại giữa các phòng ban trong cùng một cơ quan nhà nước. Tuy
nhiên hiện nay người dân hay doanh nghiệp vẫn phải đến nhiều bộ
phận “một cửa” ở các cơ quan chức năng khác nhau vì chưa có sự
liên thông hiệu quả giữa các cơ quan này. Việc thí điểm liên
thông giữa ba cơ quan ĐKKD, thuế, công an cho thủ tục đăng ký
thành lập doanh nghiệp cần được triển khai nhanh chóng làm tiền
đề cho cải cách ở nhiều thủ tục hành chính khác phức tạp hơn.
Những kinh nghiệm về mô hình một cửa của Bình Dương đối với công
tác đầu tư - phối hợp rất hiệu quả giữa nhiều cơ quan khác nhau
(đầu tư, địa chính, xây dựng v.v.) cũng cần được nghiên cứu và
có thể thể chế hóa trong văn bản quy phạm pháp luật để được áp
dụng trên toàn quốc. Cải cách hành chính là phải có sự hy sinh
lợi ích của từng cá nhân, không được coi lợi ích của cá nhân hay
của một bộ phận lớn hơn lợi ích quốc gia. Hiện nay, vẫn còn tình
trạng “dĩ hòa vi quý”, cơ quan này nể cơ quan kia nên tính chiến
đấu vì cải cách còn rất yếu và ít thấy những cải cách mang tính
triệt để.
Ông Vũ Hòe, Vụ phó,
Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ
>> Xem thêm
|
