-
 Phụ
nữ Việt Nam đã có truyền thống kinh doanh buôn bán từ rất lâu,
nhưng họ vẫn chưa được hưởng những dịch vụ và hỗ trợ cần thiết
như các doanh nhân nam. Mặc dù trong luật pháp và chính sách của
Việt Nam cũng không có phân biệt đối xử hay kỳ thị gì đối với
phụ nữ làm kinh doanh, vẫn còn tồn tại một số yếu tố văn hóa như
định kiến giới làm cho phụ nữ bị trói buộc bởi những trách nhiệm
nội trợ trong gia đình và thường tập trung ở những ngành nghề
được đánh giá thấp và trả lương thấp. Những yếu tố này đã có tác
động tiêu cực đến trình độ quản lý doanh nghiệp của các doanh
nhân nữ, đặc biệt trong các lĩnh vực marketing, mở rộng sản xuất
và áp dụng công nghệ mới. Cho đến nay vẫn còn thiếu những dịch
vụ đáp ứng được những nhu cầu riêng biệt của chị em doanh nhân,
cụ thể như trong quản lý thời gian, đào tạo và quản lý nguồn
nhân lực.
Phát triển doanh nghiệp từ lâu đã được coi là một biện pháp giúp
tăng cường quyền năng kinh tế cho phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng
giới trong xã hội. Tuy nhiên không phải phụ nữ nào sinh ra cũng
có thiên bẩm để trở thành chủ doanh nghiệp, mà đòi hỏi họ phải
được đào tạo kỹ năng kinh doanh hoặc học hỏi kinh nghiệm từ gia
đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp. Khảo sát của IFC-MPDF
cũng đã chỉ ra là doanh nhân nữ tha thiết được hỗ trợ nhiều hơn
trong phát triển doanh nghiệp.
Ban soạn thảo Luật bình đẳng giới cũng nên xem xét đưa ra một số
biện pháp đặc biệt tạm thời như quỹ tín dụng dành cho doanh
nghiệp do nữ làm chủ, cung cấp cơ hội đào tạo nâng cao kỹ năng
quản lý doanh nghiệp và khuyến khích phụ nữ tham gia vào các vị
trí lãnh đạo để thúc đẩy hơn nữa bình đẳng nam nữ ở Việt Nam.
Bà Froniga Greig, Chuyên gia giới và phát triển xã hội, CIDA
Việt Nam
-
 Doanh
nhân nữ hiện nay vẫn còn gặp một số khó khăn khi muốn phát triển
doanh nghiệp mình lên quy mô lớn hơn vì còn hạn chế về kiến thức
cũng như kỹ năng quản lý doanh nghiệp, chưa được gắn kết với
cộng đồng doanh nghiệp và thiếu sự hỗ trợ, khuyến khích từ phía
Nhà nước và xã hội. Các chương trình hỗ trợ phụ nữ làm kinh tế
do Hội phụ nữ và các tổ chức phi chính phủ triển khai thì chủ
yếu chú trọng đến phụ nữ nghèo ở các vùng nông thôn và dân tộc
thiểu số. Các chị em đang điều hành và quản lý doanh nghiệp
chính thức cũng có nguyện vọng được hỗ trợ thêm để từng bước
đuổi kịp các nam doanh nhân, đặc biệt trong xu thế hội nhập hiện
nay. “Mạng lưới nữ doanh nhân” ra đời ban đầu là xuất phát từ
mong muốn của các hội viên nữ ở Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội. Họ
muốn có một tổ chức nhằm tập hợp, tạo cơ hội cho các nữ doanh
nhân trao đổi, chia sẻ tâm tư tình cảm, kinh nghiệm trong cuộc
sống cũng như trong kinh doanh. Mạng lưới Nữ doanh nhân là một
sáng kiến được sự trợ giúp của EU với mục tiêu được mô tả bằng
3C: Cá nhân, Công việc, Cộng đồng. Theo đuổi những mục tiêu này,
mạng lưới sẽ là môi trường để chị em nữ doanh nhân chia sẻ kinh
nghiệm nhằm vượt qua được những thách thức của bản thân, cuộc
sống gia đình, hoạt động kinh tế, quan hệ xã hội để trở thành
những con người hạnh phúc, được mọi người tôn trọng và ngày càng
thành đạt. Cho đến nay mạng lưới đã thu hút được khoảng 24 hội
viên ở Hà Nội. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt để tiếp tục nhân
rộng mạng lưới này trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh khác. Nên
tiếp tục hỗ trợ sự phát triển của những mạng lưới như vậy trên
phạm vi toàn quốc để cộng đồng doanh nghiệp nữ ngày càng lớn
mạnh hơn, để cho tiếng nói của họ có trọng lượng hơn trước chính
phủ đồng thời tạo được những tấm gương thành công cho thế hệ phụ
nữ trẻ noi theo.
Ông Đặng Đức Dũng, Phó chủ tịch,
Hội Doanh nghiệp Trẻ Hà Nội
-
Các chương trình đào tạo dành riêng cho phụ nữ là rất quan trọng.
Nghiên cứu ở các nước khác cũng chỉ ra là cách học của phụ nữ
khác với của nam giới và phụ nữ rất thích được có cơ hội chia sẻ
và gây dựng quan hệ trong các chương trình đào tạo chỉ dành
riêng cho phụ nữ. Do đó, chương trình đào tạo được thiết kế
riêng cho phụ nữ không phải là sự phân biệt đối xử hay thể hiện
một sự chênh lệch về kỹ năng giữa hai giới mà chỉ là sự tôn
trọng những cách học khác nhau cũng như những yêu cầu khác nhau
của khách hàng giới nữ.
Bà Julie Weeks, Chủ tịch,
Công ty Womenable
(Nguyên là Giám đốc điều hành của Hội đồng Doanh nhân nữ Hoa Kỳ)
-
 Trước
hết, theo chúng tôi, đứng trên phương diện các quy định, quy chế,
chính sách, không có sự phân biệt đối xử giữa các doanh nhân nữ
hay các doanh nhân nam. Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín chúng tôi
cũng không có ngoại lệ, nghĩa là tất cả chính sách liên quan đến
việc cấp tín dụng dành cho các doanh nhân đều được áp dụng thống
nhất. Tuy nhiên, thiết nghĩ khó khăn ở đây có lẽ là do các doanh
nhân nữ còn có tâm lý ngại ngùng khi đặt vấn đề đến giao dịch
với ngân hàng, e sợ nợ nần… Một nguyên nhân nữa có thể cũng là
một điểm khó khăn cho các doanh nhân nữ là đa số quy mô hoạt
động là vừa và nhỏ, chỉ có số ít là quy mô hoạt động lớn.
Có thể nói yêu cầu của khách hàng nữ khắt khe hơn so với khách
hàng nam, điều này một phần do tính cách của giới nữ khác giới
nam. Khách hàng nữ thường xem xét rất kỹ đặc điểm, giá cả của
sản phẩm dịch vụ, cung cách phục vụ, thái độ trong giao tiếp,
v.v. trong quyết định của mình khi sử dụng sản phẩm của ngân
hàng nào. Chính vì vậy, Sacombank luôn nghiên cứu để phát triển
thêm sản phẩm mới dành riêng cho phụ nữ, kết hợp với các doanh
nghiệp cung cấp sản phẩm cho khách hàng, kết hợp với Nhà văn hóa
Phụ nữ TPHCM tổ chức cuộc hội thảo, khóa học dành riêng cho phụ
nữ v.v. Riêng Chi nhánh 8-3, đối tượng khách hàng là nữ và họ
được phục vụ tất cả sản phẩm hiện có của ngân hàng, và đặc biệt
có thêm những sản phẩm riêng chỉ áp dụng cho khách hàng nữ, ví
dụ sản phẩm tiền gửi: Tài khoản Âu Cơ.
Bà Nguyễn Tố Quyên, Giám đốc Chi nhánh 8 tháng 3,
Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SACOMBANK)
-
 Để
giúp doanh nhân nữ phát huy hết tiềm năng kinh tế cũng như
khuyến khích nhiều phụ nữ khác tham gia làm kinh tế, cần có
những chương trình hỗ trợ đáp ứng được những nhu cầu cụ thể của
họ, cụ thể là: i) trang bị kiến thức và kỹ năng về lập kế hoạch
kinh doanh, quản lý tài chính, marketing và quản lý chất lượng;
và ii) tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi, có chính sách hỗ
trợ và giúp loại bỏ những rào cản về giới đang cản trở sự phát
triển của doanh nhân nữ.
Trong khuôn khổ hợp tác giữa Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và
Đại học quản lý Maastricht (MsM), cũng với mục tiêu trên, hơn
12000 nữ chủ doanh nghiệp ở khắp 62 tỉnh thành phố của Việt Nam
đã được đào tạo về quản lý doanh nghiệp (khóa học 3 ngày) trong
2001-2003. Chúng tôi cũng tiến hành đánh giá tác động của chương
trình đào tạo này trên những học viên đã tham dự sau khi kết
thúc khóa học từ 4 đến 6 tháng. Kết quả cho thấy chương trình
đào tạo đã giúp cải thiện khả năng quản lý của chủ doanh nghiệp
nữ nhờ áp dụng chính sách marketing mới, biết cách xây dựng kế
hoạch kinh doanh và thiết lập hệ thống quản lý tài chính cho
doanh nghiệp mình. Ngoài ra họ cũng thử nghiệm những công nghệ
mới, đổi mới sản phẩm và tìm cách tăng năng suất lao động. Quan
trọng hơn, chương trình đào tạo có tác động lên kết quả hoạt
động kinh doanh (doanh số và lãi). 20% học viên thừa nhận đã thu
được lãi cao hơn trước từ 20% trở lên. Thực tế là phần lãi tăng
thêm của 3 tháng đã đủ để trang trải toàn bộ chi phí tham dự
khóa học. Con số này cho thấy đào tạo quản lý doanh nghiệp cho
chủ doanh nghiệp nữ đem lại lợi ích cho toàn xã hội. Đó là còn
chưa tính đến tác động về tạo thêm công ăn việc làm (trực tiếp
hay gián tiếp) từ chương trình đào tạo này. Nhìn từ góc độ giới
thì cho thấy mặc dù khối lượng công việc và thời gian làm việc
đều tăng lên, các doanh nhân nữ vẫn cảm thấy chất lượng cuộc
sống tốt hơn và tự tin hơn khi ra quyết định kinh doanh.
Mặt khác, doanh nhân nữ ở Việt Nam đang phải đối mặt với tự do
hóa thương mại và cạnh tranh toàn cầu. Nếu họ không đổi mới thì
cơ hội tồn tại là rất nhỏ. Đổi mới hiểu theo nghĩa rộng chính là
xác định và kiểm soát các rủi ro. Theo nghĩa này thì chính sách,
khung pháp lý và thể chế là những nhân tố quyết định để giảm
thiểu rủi ro, tạo sự ổn định và minh bạch cho các luật lệ kinh
doanh, tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp
nữ phát triển.
Ông Jaap Voeten,
Đại học Quản lý Maastricht
>> Xem thêm
|
