-
Luật DN năm 1999 là
một bước tiến quan trọng tiến tới quyền tự do kinh doanh, nhưng
theo tôi mới chỉ giải quyết được một nửa vấn đề. Luật khẳng định
cho phép kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm.
Trên thực tế, nhiều mặt tích cực của Luật này bị vô hiệu hóa,
giảm hiệu lực vì Nhà nước chưa được quản lý theo nguyên tắc Nhà
nước pháp quyền. Pháp luật phải khẳng định là công chức và cơ
quan công quyền chỉ được làm những gì pháp luật qui định còn
công dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm. Vì vậy dự
thảo Luật DNTN sẽ cần có những quy định chi tiết hơn trong
chương quản lý Nhà nước để giảm sự tùy tiện của công chức và cơ
quan công quyền.
Ông Đinh Văn Ân, Viện trưởng, Viện Quản lý kinh tế Trung Ương
-
 Vietfracht
đang thực hiện lộ trình chuyển từ DNNN sang họat động theo mô
hình công ty mẹ-con theo quyết định của Chính phủ. Hiện nay,
Vietfracht có hai xí nghiệp đã hoàn thành cổ phần hóa và theo lộ
trình thì đến hết năm 2005 Vietfracht sẽ cổ phần hết các đơn vị
còn lại. Khi đó vai trò của Nhà nước cần có sự điều chỉnh. Nhà
nước sẽ là ông chủ đầu tư chứ không phải chủ quản nữa. Chủ đầu
tư chỗ nào có lợi thì đầu tư, còn không có lợi thì rút ra. Vì
vậy, mấu chốt của việc chuyển đổi DNNN là ở chỗ cần xác định giá
trị của Nhà nước ở trong DN để từ đó xác định vai trò của Nhà
nước.
Hiện nay Nhà nước khoác cho DNNN một chiếc áo vừa rộng vừa chật
vì phải hoạt động theo cơ chế thị trường nhưng việc điều hành
quản trị DN lại theo hệ thống quản lý Nhà nước. Quyết định mặc
dù có HĐQT nhưng nếu muốn đầu tư vào dự án nào thì DN không được
quyết định ngay mà phải xin ý kiến Bộ và phải chờ đợi đôi khi
khá lâu. Hơn nữa đối với DNNN như Vietfracht, trong mô hình mẹ-con
hiện vẫn còn một số bất cập: xung đột về pháp luật của công ty
mẹ thì theo Luật DNNN, còn công ty con lại theo Luật DN. Mặc dù
chiếm 51% số vốn nhưng công ty mẹ không được điều hành can thiệp
trực tiếp vào công việc kinh doanh mà phải thông qua người đại
diện sở hữu vốn. Việc điều hành hoạt động kinh doanh phức tạp
hơn vì công ty mẹ bị điều chỉnh bởi Nhà nước, nhận chỉ tiêu kinh
doanh của Nhà nước trong khi công ty con bị điều chỉnh bởi Luật
DN và hoạt động kinh doanh do đại hội đồng cổ đông quyết định.
Khi chuyển sang Luật DNTN được phép kinh doanh đa ngành thì có
DNNN sẽ lớn lên, có DNNN sẽ "còi" đi. Vì sao? Câu trả lời là thị
trường. Anh nào chuyển đổi kịp theo cơ chế thị trường, xây dựng
được phương án kinh doanh tốt, đội ngũ nhân viên năng động, cơ
cấu lại tổ chức, nắm bắt được thị trường thì sẽ tồn tại, nếu
không thì sẽ không phát triển được vì "Nhà nước không phải là
chùm khế ngọt cho DN trèo hái mỗi ngày". Vốn Nhà nước phải dành
đầu tư cho các công trình công cộng, phát triển vùng sâu vùng xa,
phục vụ lợi ích chung của xã hội chứ không thể để xử lý các vấn
đề tiêu cực hoặc giúp đỡ các họat động kinh doanh kém hiệu quả
của các DN thua lỗ.
Ông Nguyễn Giang Tiến, Phó Tổng Giám đốc, Công ty Vận tải và Cho
thuê tầu
-
Một số hạn chế cụ
thể đối với khối đầu tư nước ngoài là cần thiết, đặc biệt trong
những lĩnh vực nhạy cảm hay mang tính đặc biệt như những ngành
nghề có khả năng xâm phạm đến an ninh, lợi ích quốc gia, ảnh
hưởng đến thuần phong mỹ tục - lĩnh vực này nên giới hạn cho các
DN Việt Nam. Nhưng chúng ta không nên, mà theo tôi, cũng không
thể dùng những hạn chế này để bảo hộ cho các doanh nghiệp trong
nước, đặc biệt trong bối cảnh sắp gia nhập AFTA và WTO.
Ông Hoàng Quyết Tiến, Giám đốc, Công ty Cổ phần An Sinh
-
 Đối
với đầu tư nước ngoài, Luật DN không nên quy định điều cấm vì
đây là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị và đối ngoại, không có
lợi cho thu hút đầu tư. Theo tôi thay những điều cấm bằng những
qui định rõ ràng về một số lĩnh vực do nhà nước giữ độc quyền
kinh doanh.
Muốn hạn chế sự can thiệp hành chính vào kinh doanh, tôi đề nghị
những gì có thể cụ thể phải được quy định thật cụ thể trong luật,
những gì cần Chính phủ qui định thì ghi rõ trong luật là vấn đề
này do Chính phủ qui định và Chính phủ chỉ được quyền qui định
trong phạm vi những vấn đề đó. Cần tránh tình trạng như nghị
định hướng dẫn thi hành Luật đất đai mới ban hành có số trang bổ
sung còn lớn hơn Luật.
Ông Hoàng Thanh Phú, ủy viên thường trực,
ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc Hội
-
DNNN chuyển sang
hoạt động theo Luật DNTN sẽ có ba cái lợi: thứ nhất, thuận lợi
hơn trong giao dịch, nhất là với đối tác nước ngoài vì cách thức
quản trị đúng theo thông lệ chung, thứ hai không bị phân biệt
đối xử trong buôn bán và thứ ba nâng cao hiệu lực quản trị mở
rộng quyền năng và kinh doanh đa ngành.
Nguyễn Đình Cung, Trưởng ban Chính sách Kinh tế Vĩ mô,
Viện Quản lý kinh tế Trung Ương và thành viên Ban Soạn thảo Luật
DNTN
>> Xem thêm
|
